VNZ-TECHS
Administrator 
Điều mà chính phủ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung ít muốn chứng kiến nhất đã xảy ra.
Theo truyền thông Hàn Quốc, công đoàn Samsung Electronics tuyên bố đã chấp thuận phương án hòa giải, nhưng phía doanh nghiệp từ chối tiếp nhận, khiến quá trình hòa giải kết thúc và cuộc đình công toàn diện sẽ bắt đầu từ ngày mai.
Nhiều người tập trung trước khuôn viên Samsung Electronics Pyeongtaek vào ngày 23 tháng 4 (Ảnh Yonhap News)
Đây sẽ là cuộc đình công có quy mô lớn nhất kể từ khi Samsung Electronics được thành lập, đồng thời cũng là sự kiện ngừng việc có số lượng người tham gia đông nhất và phạm vi ảnh hưởng rộng nhất trong lịch sử ngành bán dẫn toàn cầu. Cuộc đình công diễn ra từ ngày 21/5 đến ngày 7/6, kéo dài tổng cộng 18 ngày.
Cuộc đình công lần này nhận được sự ủng hộ rất lớn từ người lao động. Vào giữa tháng 3 năm nay, hơn 66.000 thành viên công đoàn Samsung Electronics đã tham gia bỏ phiếu đình công, với tỷ lệ tán thành lên tới 93,1%. Dự kiến có từ 45.000 đến 50.000 nhân viên sẽ tham gia hành động này, tương đương khoảng 64% tổng số nhân sự của bộ phận bán dẫn (DS) của Samsung.
Ngòi nổ của cuộc đình công là việc đàm phán lương năm 2026 đổ vỡ. Sau nhiều vòng thương lượng, khoảng cách giữa hai bên về các vấn đề cốt lõi vẫn không thể thu hẹp, cuối cùng dẫn tới đối đầu.
Công đoàn kiên quyết yêu cầu cố định tiền thưởng ở mức 15% lợi nhuận hoạt động hàng năm của công ty (ước tính trước đó 15% lợi nhuận hoạt động tương đương khoảng 30 tỷ USD), đồng thời bãi bỏ hoàn toàn mức trần tiền thưởng hiện tại bằng 50% lương cơ bản.
Trong khi đó, phía Samsung chỉ đưa ra hai phương án lựa chọn: “10% lợi nhuận hoạt động” hoặc “20% giá trị gia tăng kinh tế (EVA)”. Trước đó, công ty thậm chí chỉ chấp nhận hỗ trợ một khoản trợ cấp một lần trong năm 2026 và từ chối điều chỉnh vĩnh viễn quy định tiền thưởng.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu Samsung đối mặt với đình công, nhưng quy mô và tác động lần này hoàn toàn khác biệt. Cuộc đình công vào tháng 7/2024 chỉ có khoảng 5.000 người tham gia và ảnh hưởng hạn chế đến năng lực sản xuất. Tháng 4 năm nay, Samsung cũng từng xảy ra một cuộc đình công kéo dài một ngày, khiến sản lượng đúc chip (foundry) giảm mạnh 58%, còn sản lượng bộ nhớ giảm 8%, qua đó bộc lộ sớm những rủi ro rất lớn nếu ngành bán dẫn ngừng hoạt động.
Quá trình sản xuất chip bán dẫn mang tính chất hoạt động liên tục 24/7. Một khi dây chuyền sản xuất ngừng vận hành, toàn bộ các wafer đã đưa vào sản xuất đều có thể bị loại bỏ, trong khi giá trị của mỗi wafer cao cấp có thể lên tới 20.000 USD.
Theo tính toán trong ngành, nếu cuộc đình công kéo dài 18 ngày diễn ra toàn diện, lượng sản phẩm đang trong quá trình sản xuất tương đương 3–4 tháng đối với quy trình DRAM thông thường và tới 7 tháng đối với quy trình bộ nhớ băng thông cao HBM có thể biến thành phế phẩm. Thiệt hại kinh tế trực tiếp ước tính từ 30 nghìn tỷ đến 100 nghìn tỷ won . Để ứng phó, Samsung đã chủ động triển khai biện pháp “hạ nhiệt” sản xuất, giảm lượng wafer mới đưa vào dây chuyền.
Các nhà phân tích của JPMorgan ước tính chỉ riêng doanh thu mất đi do ngừng sản xuất đã vượt 4 nghìn tỷ won . Trong kịch bản xấu nhất, tổng thiệt hại có thể mở rộng lên mức từ 14 đến 20,79 tỷ USD. Nếu toàn bộ yêu cầu của công đoàn được đáp ứng, chỉ riêng chi phí nhân công gia tăng cũng có thể khiến lợi nhuận hoạt động năm 2026 của Samsung giảm từ 7% đến 12%.
Ảnh hưởng của cuộc đình công này đã vượt xa phạm vi doanh nghiệp và trở thành vấn đề lớn liên quan tới sự ổn định kinh tế quốc gia Hàn Quốc. Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min-seok cho biết Samsung chiếm 22,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc, 26% tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán, sử dụng hơn 120.000 lao động và liên kết với khoảng 1.700 nhà cung cấp. Thiệt hại từ cuộc đình công sẽ mang tính hủy diệt.
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng cảnh báo rằng cuộc đình công kéo dài 18 ngày có thể khiến tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc năm 2026 giảm 0,5 điểm phần trăm, từ mức 2% xuống chỉ còn khoảng 1%, trong khi việc khởi động lại dây chuyền và khôi phục tỷ lệ thành phẩm đạt chuẩn còn cần thêm từ 2–3 tuần.
Trên phạm vi toàn cầu, cuộc đình công của Samsung sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng vốn đã tồn tại trong chuỗi cung ứng bán dẫn. Hiện việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI đang tăng tốc, khiến thị trường bộ nhớ toàn cầu rơi vào tình trạng cung không đủ cầu. Công ty chứng khoán KB ước tính việc Samsung ngừng sản xuất trong 18 ngày sẽ khiến nguồn cung DRAM toàn cầu thiếu hụt từ 3–4%, còn NAND thiếu khoảng 2–3%. Mức tác động này tương đương với việc nhà sản xuất DRAM lớn thứ năm thế giới là Nanya Technology rút lui hoàn toàn khỏi thị trường.
Chuỗi cung ứng của các tập đoàn hàng đầu như Nvidia và Tesla sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên, trong khi các đối thủ như SK Hynix và Micron gần như không thể nhanh chóng bù đắp phần năng lực sản xuất bị thiếu hụt.
Công đoàn Samsung cho biết trong thời gian đình công họ vẫn sẵn sàng tiếp tục đàm phán. Thị trường hiện đang theo dõi sát sao diễn biến tiếp theo, và liệu cơn bão dây chuyền có thể lan rộng khắp ngành bán dẫn toàn cầu này có thể được ngăn chặn hay không vẫn còn là một dấu hỏi.
Theo truyền thông Hàn Quốc, công đoàn Samsung Electronics tuyên bố đã chấp thuận phương án hòa giải, nhưng phía doanh nghiệp từ chối tiếp nhận, khiến quá trình hòa giải kết thúc và cuộc đình công toàn diện sẽ bắt đầu từ ngày mai.
Nhiều người tập trung trước khuôn viên Samsung Electronics Pyeongtaek vào ngày 23 tháng 4 (Ảnh Yonhap News)
Cuộc đình công lần này nhận được sự ủng hộ rất lớn từ người lao động. Vào giữa tháng 3 năm nay, hơn 66.000 thành viên công đoàn Samsung Electronics đã tham gia bỏ phiếu đình công, với tỷ lệ tán thành lên tới 93,1%. Dự kiến có từ 45.000 đến 50.000 nhân viên sẽ tham gia hành động này, tương đương khoảng 64% tổng số nhân sự của bộ phận bán dẫn (DS) của Samsung.
Ngòi nổ của cuộc đình công là việc đàm phán lương năm 2026 đổ vỡ. Sau nhiều vòng thương lượng, khoảng cách giữa hai bên về các vấn đề cốt lõi vẫn không thể thu hẹp, cuối cùng dẫn tới đối đầu.
Công đoàn kiên quyết yêu cầu cố định tiền thưởng ở mức 15% lợi nhuận hoạt động hàng năm của công ty (ước tính trước đó 15% lợi nhuận hoạt động tương đương khoảng 30 tỷ USD), đồng thời bãi bỏ hoàn toàn mức trần tiền thưởng hiện tại bằng 50% lương cơ bản.
Trong khi đó, phía Samsung chỉ đưa ra hai phương án lựa chọn: “10% lợi nhuận hoạt động” hoặc “20% giá trị gia tăng kinh tế (EVA)”. Trước đó, công ty thậm chí chỉ chấp nhận hỗ trợ một khoản trợ cấp một lần trong năm 2026 và từ chối điều chỉnh vĩnh viễn quy định tiền thưởng.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu Samsung đối mặt với đình công, nhưng quy mô và tác động lần này hoàn toàn khác biệt. Cuộc đình công vào tháng 7/2024 chỉ có khoảng 5.000 người tham gia và ảnh hưởng hạn chế đến năng lực sản xuất. Tháng 4 năm nay, Samsung cũng từng xảy ra một cuộc đình công kéo dài một ngày, khiến sản lượng đúc chip (foundry) giảm mạnh 58%, còn sản lượng bộ nhớ giảm 8%, qua đó bộc lộ sớm những rủi ro rất lớn nếu ngành bán dẫn ngừng hoạt động.
Quá trình sản xuất chip bán dẫn mang tính chất hoạt động liên tục 24/7. Một khi dây chuyền sản xuất ngừng vận hành, toàn bộ các wafer đã đưa vào sản xuất đều có thể bị loại bỏ, trong khi giá trị của mỗi wafer cao cấp có thể lên tới 20.000 USD.
Theo tính toán trong ngành, nếu cuộc đình công kéo dài 18 ngày diễn ra toàn diện, lượng sản phẩm đang trong quá trình sản xuất tương đương 3–4 tháng đối với quy trình DRAM thông thường và tới 7 tháng đối với quy trình bộ nhớ băng thông cao HBM có thể biến thành phế phẩm. Thiệt hại kinh tế trực tiếp ước tính từ 30 nghìn tỷ đến 100 nghìn tỷ won . Để ứng phó, Samsung đã chủ động triển khai biện pháp “hạ nhiệt” sản xuất, giảm lượng wafer mới đưa vào dây chuyền.
Các nhà phân tích của JPMorgan ước tính chỉ riêng doanh thu mất đi do ngừng sản xuất đã vượt 4 nghìn tỷ won . Trong kịch bản xấu nhất, tổng thiệt hại có thể mở rộng lên mức từ 14 đến 20,79 tỷ USD. Nếu toàn bộ yêu cầu của công đoàn được đáp ứng, chỉ riêng chi phí nhân công gia tăng cũng có thể khiến lợi nhuận hoạt động năm 2026 của Samsung giảm từ 7% đến 12%.
Ảnh hưởng của cuộc đình công này đã vượt xa phạm vi doanh nghiệp và trở thành vấn đề lớn liên quan tới sự ổn định kinh tế quốc gia Hàn Quốc. Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min-seok cho biết Samsung chiếm 22,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc, 26% tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán, sử dụng hơn 120.000 lao động và liên kết với khoảng 1.700 nhà cung cấp. Thiệt hại từ cuộc đình công sẽ mang tính hủy diệt.
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng cảnh báo rằng cuộc đình công kéo dài 18 ngày có thể khiến tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc năm 2026 giảm 0,5 điểm phần trăm, từ mức 2% xuống chỉ còn khoảng 1%, trong khi việc khởi động lại dây chuyền và khôi phục tỷ lệ thành phẩm đạt chuẩn còn cần thêm từ 2–3 tuần.
Trên phạm vi toàn cầu, cuộc đình công của Samsung sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng vốn đã tồn tại trong chuỗi cung ứng bán dẫn. Hiện việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI đang tăng tốc, khiến thị trường bộ nhớ toàn cầu rơi vào tình trạng cung không đủ cầu. Công ty chứng khoán KB ước tính việc Samsung ngừng sản xuất trong 18 ngày sẽ khiến nguồn cung DRAM toàn cầu thiếu hụt từ 3–4%, còn NAND thiếu khoảng 2–3%. Mức tác động này tương đương với việc nhà sản xuất DRAM lớn thứ năm thế giới là Nanya Technology rút lui hoàn toàn khỏi thị trường.
Chuỗi cung ứng của các tập đoàn hàng đầu như Nvidia và Tesla sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên, trong khi các đối thủ như SK Hynix và Micron gần như không thể nhanh chóng bù đắp phần năng lực sản xuất bị thiếu hụt.
Công đoàn Samsung cho biết trong thời gian đình công họ vẫn sẵn sàng tiếp tục đàm phán. Thị trường hiện đang theo dõi sát sao diễn biến tiếp theo, và liệu cơn bão dây chuyền có thể lan rộng khắp ngành bán dẫn toàn cầu này có thể được ngăn chặn hay không vẫn còn là một dấu hỏi.
Sửa lần cuối:
