Liên Hợp Quốc (LHQ) đã lần đầu tiên kích hoạt “Hiệp ước An toàn Hành tinh” để đối phó với một tiểu hành tinh có nguy cơ va chạm với Trái Đất. Tiểu hành tinh 2024 YR4 có nguy cơ đâm vào Trái Đất
Gần đây, cộng đồng khoa học lại lo ngại về khả năng
một tiểu hành tinh va chạm với Trái Đất. Tiểu hành tinh này có tên là
2024 YR4, với đường kính khoảng
100 mét, và theo dự đoán
có thể va vào Trái Đất trong chưa đầy 7 năm tới.
Các cơ quan phòng thủ hành tinh trên thế giới, bao gồm cả
Liên Hợp Quốc, đã bắt đầu thực hiện các biện pháp nhằm bảo vệ Trái Đất khỏi mối đe dọa này. Việc
LHQ lần đầu tiên kích hoạt “Hiệp ước An toàn Hành tinh” đánh dấu một bước quan trọng trong công tác phòng thủ tiểu hành tinh.
Hiệp ước An toàn Hành tinh là gì?
“Hiệp ước An toàn Hành tinh” bao gồm
một bộ cơ chế và quy tắc nhằm giúp Trái Đất chuẩn bị đối phó với các
tình huống va chạm tiểu hành tinh tiềm tàng. Một trong những biện pháp đầu tiên được triển khai là
hội nghị giữa các chuyên gia NASA và ESA (Cơ quan Vũ trụ Châu Âu) để đánh giá nguy cơ.
Theo ước tính mới nhất từ ESA, xác suất tiểu hành tinh 2024 YR4 va chạm với Trái Đất đã tăng nhẹ từ
1% lên 1.6%, khiến LHQ phải
kích hoạt các quy trình phản ứng khẩn cấp.
ESA cũng công bố
ngày dự kiến tiểu hành tinh có thể va chạm, đó là
22/12/2032.
Nhóm Tư vấn Lập kế hoạch Nhiệm vụ Không gian của LHQ sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật xác suất va chạm thường xuyên.
Tiểu hành tinh 2024 YR4 được phát hiện như thế nào?
Sự chú ý đối với
2024 YR4 bắt đầu từ
ngày 27/12/2024, khi
hệ thống cảnh báo va chạm tiểu hành tinh tại Chile phát hiện một thiên thể có đường kính
từ 40m đến 100m. Sau đó, nó được đặt tên là
2024 YR4 và được
Trung tâm Tiểu hành tinh Quốc tế xác nhận.
Lúc mới phát hiện,
tỷ lệ va chạm ước tính là 1%, đưa nó lên
vị trí thứ ba trong danh sách các tiểu hành tinh có nguy cơ cao nhất cần theo dõi.
Các nhà khoa học cảnh báo rằng
quỹ đạo của tiểu hành tinh sẽ ngày càng rõ ràng hơn khi đến gần Trái Đất, và xác suất va chạm có thể tiếp tục thay đổi.
ESA hiện đã nâng xác suất va chạm
lên hơn 1%, và nhấn mạnh rằng
mức độ rủi ro này đủ để kích hoạt hai nhóm phản ứng của LHQ:
1.
Mạng lưới Cảnh báo Tiểu hành tinh Quốc tế (IAWN)
2.
Nhóm Tư vấn Lập kế hoạch Nhiệm vụ Không gian (SMPAG)
ESA cho biết
SMPAG sẽ họp lại vào tháng 4 hoặc đầu tháng 5 để đánh giá tình hình. Nếu
kích thước và tỷ lệ va chạm vẫn giữ nguyên, nhóm này có thể đề xuất LHQ triển khai
các biện pháp ứng phó tiếp theo.
Nguy cơ thực sự của va chạm này là bao nhiêu?
Dù những quy trình phản ứng khẩn cấp có thể khiến nhiều người lo lắng, nhưng theo ESA,
khả năng 2024 YR4 không va chạm với Trái Đất vẫn lên tới 98.5%.
Juan Luis Cano, điều phối viên phòng thủ hành tinh của ESA, cho biết:
“Hiện tại, xác suất va chạm chỉ là
1.5%, tức là vẫn có
98.5% khả năng Trái Đất sẽ không bị ảnh hưởng. Nhưng chúng ta vẫn cần
quan sát chặt chẽ, thu thập thêm dữ liệu về quỹ đạo và đặc điểm vật lý của nó.”
Trường hợp tiểu hành tinh nguy hiểm trước đây: Apophis
Tiểu hành tinh duy nhất từng có
xếp hạng rủi ro cao hơn 2024 YR4 là
Apophis.
Năm 2004, Apophis
gây chấn động giới khoa học khi được dự đoán có thể va vào Trái Đất. Khi đó, ESA đã
công bố kế hoạch phóng tàu thăm dò vào năm 2024 để theo dõi quỹ đạo của nó.
Dự kiến
năm 2029, Apophis sẽ bay
cách Trái Đất chỉ 32.000 km, một khoảng cách cực kỳ gần trong thiên văn học.
Ban đầu, xác suất Apophis va chạm là
2.7%, nhưng đến nay đã giảm xuống gần như
bằng 0.
Nếu va chạm xảy ra, mức độ ảnh hưởng sẽ thế nào?
Nếu một tiểu hành tinh như
2024 YR4 thực sự va vào Trái Đất, nó có thể
gây ra thiệt hại nghiêm trọng, nhưng
sẽ không dẫn đến sự tuyệt chủng toàn cầu.
Năm 2022, NASA đã thực hiện
sứ mệnh DART, điều khiển
một tàu vũ trụ lao vào một tiểu hành tinh để
thay đổi quỹ đạo của nó thành công.
Điều này chứng minh rằng
con người có khả năng điều chỉnh quỹ đạo của tiểu hành tinh, mở ra cơ hội phát triển
hệ thống phòng thủ hành tinh mới trong thập kỷ tới để
đối phó với 2024 YR4 nếu cần thiết. 🚀