Nghiên cứu mới cho rằng xuất tinh thường xuyên hơn có thể cải thiện chất lượng tinh trùng.
Khi nói đến sinh sản, sinh học nữ giới thường được mô tả như một “đồng hồ đếm ngược”. Phụ nữ sinh ra đã có sẵn phần lớn số lượng trứng dành cho cả đời, đồng nghĩa tuổi của người phụ nữ thường tương ứng với “tuổi” của trứng. Vì vậy, phụ nữ càng lớn tuổi thì trứng cũng “già” hơn.
Tuy nhiên, sinh sản nam giới lại hoạt động khác. Tinh trùng được sản xuất liên tục từ sau tuổi dậy thì và có thể được lưu trữ trong hệ sinh dục trước khi xuất tinh. Điều này có nghĩa là tuổi của người đàn ông không nhất thiết tương ứng với “tuổi” của tinh trùng. Vậy tinh trùng sẽ ra sao trong thời gian chờ đợi?
Những người đàn ông đang cố gắng muốn có con và thụ thai với đối tác, thường được khuyên nên kiêng quan hệ vài ngày để tăng số lượng tinh trùng. Đúng là việc kiêng xuất tinh có thể làm tăng số lượng tinh trùng. Nhưng lượng tinh dịch không phải là yếu tố duy nhất quyết định khả năng sinh sản. Nghiên cứu mới của các nhà khoa học từ trang theconversation cho thấy, ở loài người, nam giới (và nhiều loài động vật đực khác), tinh trùng được lưu trữ trong thời gian kiêng xuất tinh thực tế sẽ “già đi” và suy giảm chất lượng.
Chúng ta đã biết rằng khả năng sinh sản của nam giới giảm dần theo tuổi tác. Tuy nhiên, điều chưa rõ là liệu thời gian tinh trùng bị lưu trữ có góp phần vào sự suy giảm này hay không.
Câu hỏi này đặc biệt mang tính thời sự. Hoạt động tình dục đang có xu hướng giảm, đặc biệt ở giới trẻ. Kết hợp với xu hướng trì hoãn sinh con trên toàn cầu, điều này có thể làm tình trạng suy giảm khả năng sinh sản trở nên nghiêm trọng hơn.
Trong nghiên cứu, theconversation đã tổng hợp dữ liệu tinh dịch từ 115 công trình khoa học với gần 55.000 nam giới tham gia. Kết quả cho thấy khi nam giới kiêng xuất tinh, chất lượng tinh trùng giảm đáng kể. Khả năng di chuyển của tinh trùng (motility) và tỷ lệ sống giảm xuống, đồng thời DNA của tinh trùng bị tổn thương nhiều hơn.
Các nhà khoa học xác định hai nguyên nhân chính. Thứ nhất là stress oxy hóa: một dạng “gỉ sét sinh học” tích tụ trong tinh trùng và gây tổn hại vật lý. Thứ hai là cạn kiệt năng lượng. Không giống nhiều loại tế bào khác, tinh trùng rất “năng động” nhưng lại có khả năng tái tạo năng lượng hạn chế. Khi bị lưu trữ quá lâu, chúng đơn giản là “hết nhiên liệu”.
Tổ chức World Health Organization (WHO) khuyến cáo không nên xuất tinh từ 2 đến 7 ngày trước khi lấy mẫu tinh dịch để phân tích hoặc thực hiện các phương pháp hỗ trợ sinh sản như IVF. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy khoảng thời gian ngắn hơn có thể tốt hơn nếu muốn cải thiện chất lượng tinh trùng trong mẫu.
Điều này cũng phù hợp với một phát hiện gần đây rằng xuất tinh trong vòng 48 giờ trước khi lấy mẫu giúp cải thiện kết quả thụ tinh ống nghiệm (IVF) so với việc kiêng lâu hơn. Nó cũng trùng khớp với một giả thuyết trong sinh học tiến hóa.
Ở loài linh trưởng, việc xuất tinh thường xuyên (kể cả thông qua thủ dâm) có thể cải thiện chất lượng tinh dịch. Kết hợp với kết quả nghiên cứu mới thì điều này cho thấy thủ dâm ở nam giới có thể mang lại lợi ích thích nghi: giúp “loại bỏ” những tinh trùng cũ, đã bị suy giảm chất lượng.
Tinh trùng không chỉ suy giảm chất lượng trong cơ thể nam giới. Sau khi giao phối, chúng cũng có thể suy giảm khi được lưu trữ trong cơ thể nữ giới. Ở con người, tinh trùng chỉ sống được vài ngày trong cơ thể phụ nữ. Tuy nhiên, ở một số loài khác như kiến chúa, ong và dơi cái, tinh trùng có thể được lưu trữ trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trước khi thụ tinh.
Để kiểm tra xem hiện tượng suy giảm này có phổ biến hay không, chúng tôi đã phân tích dữ liệu từ 56 nghiên cứu trên 30 loài động vật khác nhau, bao gồm chim, côn trùng, bò sát và động vật có vú. Kết quả cho thấy chất lượng tinh trùng cũng giảm dần trong quá trình lưu trữ.
Những con đực lưu trữ tinh trùng trước khi xuất tinh, hoặc con cái lưu trữ tinh trùng trước khi thụ tinh, đều tạo ra phôi có tỷ lệ sống thấp hơn. Nguyên nhân có thể không chỉ do DNA bị hư hại, mà còn do sự thay đổi trong biểu hiện gen của tinh trùng – tức là cách các gen được kích hoạt và sử dụng khác với tinh trùng mới được tạo ra.
Một điểm thú vị là tinh trùng suy giảm chậm hơn khi được lưu trữ trong cơ thể cái so với cơ thể đực. Điều này có thể do ở một số loài, con cái đã tiến hóa các cơ quan đặc biệt tiết ra chất chống oxy hóa, giúp nuôi dưỡng và bảo vệ tinh trùng, kéo dài thời gian hoạt động của chúng.
Dù ở chuột hay con người, tinh trùng – giống như trứng – đều có “hạn sử dụng” sau khi được tạo ra. Khi bị lưu trữ quá lâu trước khi thụ tinh, chất lượng của chúng sẽ giảm.
Quan trọng hơn, nghiên cứu này cũng chỉ ra một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Nhiều vấn đề sinh sản chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố khó kiểm soát như môi trường, căng thẳng hay di truyền. Nhưng thời gian lưu trữ tinh trùng là yếu tố có thể thay đổi. Việc sử dụng tinh trùng mới được xuất tinh để thụ tinh có thể cải thiện đáng kể khả năng sinh sản nhờ nâng cao chất lượng tinh trùng.
Nguồn tham khảo.
theconversation.com
link.springer.com
www.annualreviews.org
www.newscientist.com
www.who.int
www.frontiersin.org
Khi nói đến sinh sản, sinh học nữ giới thường được mô tả như một “đồng hồ đếm ngược”. Phụ nữ sinh ra đã có sẵn phần lớn số lượng trứng dành cho cả đời, đồng nghĩa tuổi của người phụ nữ thường tương ứng với “tuổi” của trứng. Vì vậy, phụ nữ càng lớn tuổi thì trứng cũng “già” hơn.
Những người đàn ông đang cố gắng muốn có con và thụ thai với đối tác, thường được khuyên nên kiêng quan hệ vài ngày để tăng số lượng tinh trùng. Đúng là việc kiêng xuất tinh có thể làm tăng số lượng tinh trùng. Nhưng lượng tinh dịch không phải là yếu tố duy nhất quyết định khả năng sinh sản. Nghiên cứu mới của các nhà khoa học từ trang theconversation cho thấy, ở loài người, nam giới (và nhiều loài động vật đực khác), tinh trùng được lưu trữ trong thời gian kiêng xuất tinh thực tế sẽ “già đi” và suy giảm chất lượng.
Chúng ta đã biết rằng khả năng sinh sản của nam giới giảm dần theo tuổi tác. Tuy nhiên, điều chưa rõ là liệu thời gian tinh trùng bị lưu trữ có góp phần vào sự suy giảm này hay không.
Câu hỏi này đặc biệt mang tính thời sự. Hoạt động tình dục đang có xu hướng giảm, đặc biệt ở giới trẻ. Kết hợp với xu hướng trì hoãn sinh con trên toàn cầu, điều này có thể làm tình trạng suy giảm khả năng sinh sản trở nên nghiêm trọng hơn.
Trong nghiên cứu, theconversation đã tổng hợp dữ liệu tinh dịch từ 115 công trình khoa học với gần 55.000 nam giới tham gia. Kết quả cho thấy khi nam giới kiêng xuất tinh, chất lượng tinh trùng giảm đáng kể. Khả năng di chuyển của tinh trùng (motility) và tỷ lệ sống giảm xuống, đồng thời DNA của tinh trùng bị tổn thương nhiều hơn.
Các nhà khoa học xác định hai nguyên nhân chính. Thứ nhất là stress oxy hóa: một dạng “gỉ sét sinh học” tích tụ trong tinh trùng và gây tổn hại vật lý. Thứ hai là cạn kiệt năng lượng. Không giống nhiều loại tế bào khác, tinh trùng rất “năng động” nhưng lại có khả năng tái tạo năng lượng hạn chế. Khi bị lưu trữ quá lâu, chúng đơn giản là “hết nhiên liệu”.
Tổ chức World Health Organization (WHO) khuyến cáo không nên xuất tinh từ 2 đến 7 ngày trước khi lấy mẫu tinh dịch để phân tích hoặc thực hiện các phương pháp hỗ trợ sinh sản như IVF. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy khoảng thời gian ngắn hơn có thể tốt hơn nếu muốn cải thiện chất lượng tinh trùng trong mẫu.
Điều này cũng phù hợp với một phát hiện gần đây rằng xuất tinh trong vòng 48 giờ trước khi lấy mẫu giúp cải thiện kết quả thụ tinh ống nghiệm (IVF) so với việc kiêng lâu hơn. Nó cũng trùng khớp với một giả thuyết trong sinh học tiến hóa.
Ở loài linh trưởng, việc xuất tinh thường xuyên (kể cả thông qua thủ dâm) có thể cải thiện chất lượng tinh dịch. Kết hợp với kết quả nghiên cứu mới thì điều này cho thấy thủ dâm ở nam giới có thể mang lại lợi ích thích nghi: giúp “loại bỏ” những tinh trùng cũ, đã bị suy giảm chất lượng.
Tinh trùng không chỉ suy giảm chất lượng trong cơ thể nam giới. Sau khi giao phối, chúng cũng có thể suy giảm khi được lưu trữ trong cơ thể nữ giới. Ở con người, tinh trùng chỉ sống được vài ngày trong cơ thể phụ nữ. Tuy nhiên, ở một số loài khác như kiến chúa, ong và dơi cái, tinh trùng có thể được lưu trữ trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trước khi thụ tinh.
Để kiểm tra xem hiện tượng suy giảm này có phổ biến hay không, chúng tôi đã phân tích dữ liệu từ 56 nghiên cứu trên 30 loài động vật khác nhau, bao gồm chim, côn trùng, bò sát và động vật có vú. Kết quả cho thấy chất lượng tinh trùng cũng giảm dần trong quá trình lưu trữ.
Những con đực lưu trữ tinh trùng trước khi xuất tinh, hoặc con cái lưu trữ tinh trùng trước khi thụ tinh, đều tạo ra phôi có tỷ lệ sống thấp hơn. Nguyên nhân có thể không chỉ do DNA bị hư hại, mà còn do sự thay đổi trong biểu hiện gen của tinh trùng – tức là cách các gen được kích hoạt và sử dụng khác với tinh trùng mới được tạo ra.
Một điểm thú vị là tinh trùng suy giảm chậm hơn khi được lưu trữ trong cơ thể cái so với cơ thể đực. Điều này có thể do ở một số loài, con cái đã tiến hóa các cơ quan đặc biệt tiết ra chất chống oxy hóa, giúp nuôi dưỡng và bảo vệ tinh trùng, kéo dài thời gian hoạt động của chúng.
Dù ở chuột hay con người, tinh trùng – giống như trứng – đều có “hạn sử dụng” sau khi được tạo ra. Khi bị lưu trữ quá lâu trước khi thụ tinh, chất lượng của chúng sẽ giảm.
Quan trọng hơn, nghiên cứu này cũng chỉ ra một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Nhiều vấn đề sinh sản chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố khó kiểm soát như môi trường, căng thẳng hay di truyền. Nhưng thời gian lưu trữ tinh trùng là yếu tố có thể thay đổi. Việc sử dụng tinh trùng mới được xuất tinh để thụ tinh có thể cải thiện đáng kể khả năng sinh sản nhờ nâng cao chất lượng tinh trùng.
Nguồn tham khảo.
Ejaculating more frequently may improve sperm quality – new study
New research suggests that the longer sperm are stored before ejaculation, the lower their quality – with implications for men trying to conceive and IVF treatment.
theconversation.com
Comprehensive multi-omics analysis uncovers potential risks of aged sperm on offspring development after short-term storage - BMC Biology
Background Recent studies have demonstrated that prolonged sperm storage adversely affects offspring through epigenetics, yet its broader effects on other molecular levels such as transcription and proteomics in progeny have been rarely explored. Results We employed comprehensive multi-omics...
link.springer.com
Sperm Storage in the Female Reproductive Tract
The capacity for sperm storage within the female reproductive tract occurs widely across all groups of vertebrate species and is exceptionally well developed in some reptiles (maximum duration seven years) and fishes (maximum duration >1 year). Although there are many reports on both the...
www.annualreviews.org
IVF success may depend on how long men abstain from ejaculation | New Scientist
Ejaculating within 48 hours of providing a sperm sample for IVF seems to lead to greater success rates than abstaining from ejaculation for longer
www.newscientist.com
WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 6th ed
This manual provides updated, standardized, evidence-based procedures and recommendations for laboratory managers, scientists and technicians to follow in examining human semen in a clinical or research setting. Detailed protocols for routine, optional and research tests are elaborated.
Frontiers | Effects of long and short ejaculatory abstinence on sperm parameters: a meta-analysis of randomized-controlled trials
Purpose: To investigate whether ejaculatory abstinence would affect sperm parameters.Methods: This analysis has been registered on PROSPERO (CRD42023472124)....
www.frontiersin.org