Dở khóc dở cười: Phi hành gia Artemis II đau đầu vì toilet trị giá 23 triệu USD, hỏng giữa không gian
Từ sự cố tiểu tiện đến mùi khét, nhà vệ sinh không gian của Artemis II trở thành tâm điểm.
Khi bốn phi hành gia của NASA trong sứ mệnh Artemis II sắp hoàn thành chuyến bay lướt qua Mặt Trăng mang tính lịch sử, lần đầu tiên sau hơn 53 năm con người thực hiện nhiệm vụ này thì trên tàu Orion spacecraft, một “ngôi sao” đặc biệt bất ngờ thu hút sự chú ý. Nhân vật này không phải phi hành gia mà chính là… nhà vệ sinh không gian.
Ngay từ khi nhiệm vụ bắt đầu, chiếc toilet này đã trở thành chủ đề nóng. Hệ thống tiểu tiện từng gặp trục trặc, và phi hành gia Christina Koch đã sửa chữa thành công dưới sự hướng dẫn của trung tâm điều khiển mặt đất.
“Tôi tự hào tự nhận mình là một thợ sửa ống nước ngoài không gian,” Koch chia sẻ trong buổi phỏng vấn trực tiếp ngày 3/4. “Tôi nghĩ đây có lẽ là thiết bị quan trọng nhất trên tàu. Vì vậy khi xác nhận nó hoạt động trở lại, tất cả chúng tôi đều thở phào nhẹ nhõm.”
Tuy nhiên, nhà vệ sinh không hoàn toàn ổn định. Trong những ngày tiếp theo, các phi hành gia phát hiện một mùi “khét” lạ trong khoang vệ sinh của Orion — một không gian nhỏ tương đương nhà vệ sinh trên máy bay phản lực cỡ nhỏ. Họ mô tả mùi này giống như mùi của thiết bị sưởi điện lâu ngày không dùng khi được bật lên lần đầu.
Ngày 4/4 (giờ địa phương), phó quản lý dự án Orion, Debbie Korth, cho biết các kỹ sư đang điều tra nguồn gốc mùi nhưng không quá lo ngại.
“Hiện chúng tôi chưa xác định được nguyên nhân chính xác và vẫn đang tiếp tục truy tìm nguồn gốc mùi,” bà nói.
Bà cho biết thêm nhóm kỹ thuật “nghi ngờ vấn đề có thể liên quan đến yếu tố cơ học, có thể do băng keo hoặc vật liệu nào đó phát khí, nhưng quá trình điều tra vẫn đang ở giai đoạn đầu, và hiện chưa có dấu hiệu nguy hiểm.”
Vào cuối tuần trước, phi hành đoàn tiếp tục gặp sự cố khi bình chứa nước tiểu không thể xả ra ngoài. Bình này có kích thước tương đương thùng rác văn phòng, chỉ xả được khoảng 3% lượng chất lỏng trước khi ngừng hoạt động. Các kỹ sư nghi ngờ nguyên nhân là do đóng băng trong môi trường không gian lạnh.
Do đó, vào thứ Bảy, tàu Orion đã điều chỉnh tư thế để hướng vòi xả về phía Mặt Trời trong nhiều giờ nhằm “làm ấm và rã đông” hệ thống, giúp thông ống và xả chất thải ra ngoài. Trong thời gian này, các phi hành gia buộc phải sử dụng bình tiểu khẩn cấp, một loại bình nhựa có thể thu gom chất lỏng và sau đó đổ vào hệ thống chứa của tàu.
Korth cho biết biện pháp này đã đạt được một phần hiệu quả, khi khoảng một nửa lượng nước tiểu đã được xả ra ngoài. Tuy nhiên, hệ thống vẫn chưa thể hoạt động bình thường. Trong một cuộc liên lạc với trung tâm điều khiển tại Trung tâm Vũ trụ Johnson, Koch đã hỏi:
“Khi nào chúng tôi có thể sử dụng lại nhà vệ sinh?”
Nhân viên liên lạc Jackie Mahaffey trả lời rằng nhóm đang phân tích dữ liệu và sẽ sớm đưa ra phương án, có thể trong vòng một giờ.
“Đã rõ. Vậy chúng tôi có thể được phép sử dụng tạm thời nhà vệ sinh không?” Koch hỏi thêm với giọng hài hước.
Trong khi đó, trên Trái Đất, phi hành gia Don Pettit đã chia sẻ hình ảnh bình tiểu khẩn cấp. Đây là một bình nhựa hình trụ, có nắp đậy và đầu xả, mỗi phi hành gia được trang bị hai chiếc.
“Khi bạn ở giữa không gian Trái Đất – Mặt Trăng mà nhà vệ sinh gặp sự cố, bạn cần phương án dự phòng. Thiết bị này có thể thay thế khoảng 25 pound tã giấy,” ông viết trên mạng xã hội.
Theo Space.com, nhà vệ sinh trên Orion là phiên bản thu gọn từ hệ thống trên Trạm Vũ trụ Quốc tế, với chi phí phát triển lên tới 23 triệu USD.
Dù việc chú ý đến nhà vệ sinh trong một sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng có vẻ buồn cười, nhưng các quan chức NASA cho rằng điều đó hoàn toàn dễ hiểu.
“Tôi nghĩ nhà vệ sinh là thứ mà ai cũng có thể đồng cảm,” Korth nói. “Và đây là lần đầu tiên hệ thống này được sử dụng — tàu Apollo trước đây thậm chí còn không có công nghệ như vậy.”
Chủ tịch nhóm quản lý nhiệm vụ, John Honeycutt, cũng chia sẻ: “Mọi người quan tâm đến nhà vệ sinh là điều tự nhiên. Ai cũng hiểu nó quan trọng như thế nào trên Trái Đất, và trong không gian thì việc xử lý còn khó hơn nhiều… bản thân tôi cũng rất quan tâm đến vấn đề này.”
Artemis II được phóng vào ngày 1/4, với hành trình kéo dài 10 ngày. Ngoài Koch, phi hành đoàn còn có chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen.
Tàu sẽ bay qua Mặt Trăng vào ngày 6/4 và quay trở lại Trái Đất vào ngày 10/4, hạ cánh xuống Thái Bình Dương gần bờ biển California.
Khi bốn phi hành gia của NASA trong sứ mệnh Artemis II sắp hoàn thành chuyến bay lướt qua Mặt Trăng mang tính lịch sử, lần đầu tiên sau hơn 53 năm con người thực hiện nhiệm vụ này thì trên tàu Orion spacecraft, một “ngôi sao” đặc biệt bất ngờ thu hút sự chú ý. Nhân vật này không phải phi hành gia mà chính là… nhà vệ sinh không gian.
“Tôi tự hào tự nhận mình là một thợ sửa ống nước ngoài không gian,” Koch chia sẻ trong buổi phỏng vấn trực tiếp ngày 3/4. “Tôi nghĩ đây có lẽ là thiết bị quan trọng nhất trên tàu. Vì vậy khi xác nhận nó hoạt động trở lại, tất cả chúng tôi đều thở phào nhẹ nhõm.”
Tuy nhiên, nhà vệ sinh không hoàn toàn ổn định. Trong những ngày tiếp theo, các phi hành gia phát hiện một mùi “khét” lạ trong khoang vệ sinh của Orion — một không gian nhỏ tương đương nhà vệ sinh trên máy bay phản lực cỡ nhỏ. Họ mô tả mùi này giống như mùi của thiết bị sưởi điện lâu ngày không dùng khi được bật lên lần đầu.
“Hiện chúng tôi chưa xác định được nguyên nhân chính xác và vẫn đang tiếp tục truy tìm nguồn gốc mùi,” bà nói.
Bà cho biết thêm nhóm kỹ thuật “nghi ngờ vấn đề có thể liên quan đến yếu tố cơ học, có thể do băng keo hoặc vật liệu nào đó phát khí, nhưng quá trình điều tra vẫn đang ở giai đoạn đầu, và hiện chưa có dấu hiệu nguy hiểm.”
Vào cuối tuần trước, phi hành đoàn tiếp tục gặp sự cố khi bình chứa nước tiểu không thể xả ra ngoài. Bình này có kích thước tương đương thùng rác văn phòng, chỉ xả được khoảng 3% lượng chất lỏng trước khi ngừng hoạt động. Các kỹ sư nghi ngờ nguyên nhân là do đóng băng trong môi trường không gian lạnh.
Do đó, vào thứ Bảy, tàu Orion đã điều chỉnh tư thế để hướng vòi xả về phía Mặt Trời trong nhiều giờ nhằm “làm ấm và rã đông” hệ thống, giúp thông ống và xả chất thải ra ngoài. Trong thời gian này, các phi hành gia buộc phải sử dụng bình tiểu khẩn cấp, một loại bình nhựa có thể thu gom chất lỏng và sau đó đổ vào hệ thống chứa của tàu.
“Khi nào chúng tôi có thể sử dụng lại nhà vệ sinh?”
Nhân viên liên lạc Jackie Mahaffey trả lời rằng nhóm đang phân tích dữ liệu và sẽ sớm đưa ra phương án, có thể trong vòng một giờ.
“Đã rõ. Vậy chúng tôi có thể được phép sử dụng tạm thời nhà vệ sinh không?” Koch hỏi thêm với giọng hài hước.
Theo Space.com, nhà vệ sinh trên Orion là phiên bản thu gọn từ hệ thống trên Trạm Vũ trụ Quốc tế, với chi phí phát triển lên tới 23 triệu USD.
Dù việc chú ý đến nhà vệ sinh trong một sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng có vẻ buồn cười, nhưng các quan chức NASA cho rằng điều đó hoàn toàn dễ hiểu.
“Tôi nghĩ nhà vệ sinh là thứ mà ai cũng có thể đồng cảm,” Korth nói. “Và đây là lần đầu tiên hệ thống này được sử dụng — tàu Apollo trước đây thậm chí còn không có công nghệ như vậy.”
Chủ tịch nhóm quản lý nhiệm vụ, John Honeycutt, cũng chia sẻ: “Mọi người quan tâm đến nhà vệ sinh là điều tự nhiên. Ai cũng hiểu nó quan trọng như thế nào trên Trái Đất, và trong không gian thì việc xử lý còn khó hơn nhiều… bản thân tôi cũng rất quan tâm đến vấn đề này.”
Artemis II được phóng vào ngày 1/4, với hành trình kéo dài 10 ngày. Ngoài Koch, phi hành đoàn còn có chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen.
Tàu sẽ bay qua Mặt Trăng vào ngày 6/4 và quay trở lại Trái Đất vào ngày 10/4, hạ cánh xuống Thái Bình Dương gần bờ biển California.