Sau nhiều tháng liên tục leo thang, thị trường RAM và SSD toàn cầu có thể sắp bước vào giai đoạn ổn định hơn khi các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc đang tăng tốc mở rộng công suất với quy mô rất lớn.
Trong suốt thời gian qua, làn sóng AI bùng nổ đã khiến nhu cầu bộ nhớ tăng mạnh chưa từng có. Các trung tâm dữ liệu AI, máy chủ huấn luyện mô hình và GPU hiệu năng cao đều cần lượng lớn DRAM và NAND Flash, kéo theo tình trạng mất cân bằng cung cầu trên toàn thị trường.
Hệ quả là giá RAM và chip nhớ flash tăng phi mã, có thời điểm giá giao ngay tăng gấp 5 đến 10 lần, khiến nhiều hãng điện tử, nhà sản xuất PC và doanh nghiệp phần cứng rơi vào tình trạng khó khăn vì chi phí linh kiện tăng quá nhanh.
Đợt tăng giá này mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các ông lớn như Samsung, SK hynix hay Micron. Hiện các công ty này đang kiểm soát hơn 90% thị trường DRAM toàn cầu. Nếu tính thêm các hãng NAND Flash như Kioxia hay SanDisk thì chỉ khoảng vài doanh nghiệp đã nắm gần như toàn bộ chuỗi cung ứng bộ nhớ thế giới.
Điều đáng chú ý là dù giá chip tăng mạnh và thị trường thiếu hàng nghiêm trọng, nhiều hãng lớn vẫn không muốn mở rộng công suất quá nhanh. Lý do được đưa ra là thời gian xây dựng nhà máy bán dẫn quá dài và nguy cơ dư thừa sản lượng trong tương lai.
Tuy nhiên, cục diện hiện tại đang dần thay đổi khi Trung Quốc đã có thêm hai cái tên đáng chú ý trong lĩnh vực bộ nhớ là CXMT (ChangXin Memory Technologies) và YMTC (Yangtze Memory Technologies).
Hai công ty này hiện đã có thể tự sản xuất DRAM và NAND Flash bằng công nghệ riêng. Trước đây, rào cản lớn nhất của họ nằm ở công suất còn thấp và hoạt động chưa có lãi nên khó đầu tư mở rộng quy mô lớn.
Nhưng làn sóng tăng giá chip nhớ vừa qua lại vô tình tạo ra cơ hội vàng cho các hãng Trung Quốc. Nhu cầu thị trường tăng mạnh giúp họ không còn quá áp lực cạnh tranh, trong khi giá bán cao cũng giúp tình hình tài chính cải thiện đáng kể.
Theo báo cáo mới từ Morgan Stanley về thị trường thiết bị bán dẫn Trung Quốc, YMTC hiện đang xây dựng thêm các fab mới và dự kiến nâng công suất lên khoảng 85.000 wafer mỗi tháng vào năm 2027, trước khi đạt mốc khoảng 100.000 wafer/tháng trong năm 2028.
Trong khi đó, CXMT còn mở rộng nhanh hơn. Công suất của hãng được dự báo sẽ tăng lên khoảng:
- 80.000 wafer/tháng vào năm 2026
- 90.000 wafer/tháng vào năm 2027
- 100.000 wafer/tháng vào năm 2028
Đây là con số rất lớn trong ngành bán dẫn. Một nhà máy đạt mức 100.000 wafer mỗi tháng đã được xem là quy mô cực kỳ đáng kể, nhưng tham vọng của các hãng Trung Quốc còn lớn hơn nhiều khi họ muốn tiếp tục xây thêm 2 đến 3 fab mới trong vài năm tới.
Nếu kế hoạch này diễn ra đúng tiến độ, thị trường RAM và SSD toàn cầu có thể thay đổi đáng kể trong giai đoạn 2027 - 2028.
Hiện tại, tỷ trọng công suất của các hãng Trung Quốc trên thị trường bộ nhớ toàn cầu vẫn còn khá nhỏ, dao động khoảng 5 - 15% tùy thống kê. Nhưng nhiều dự đoán cho rằng con số này có thể tăng lên khoảng 20 - 25% vào năm 2028.
Dù chưa đủ để vượt qua Samsung hay SK hynix, mức thị phần này đã đủ giúp các hãng Trung Quốc trở thành thế lực lớn thứ ba trên thị trường. Để dễ hình dung, Micron hiện cũng chỉ chiếm khoảng 20% thị phần DRAM toàn cầu nhưng vẫn có ảnh hưởng rất mạnh tới giá cả và nguồn cung.
Một điểm quan trọng khác là chip nhớ nội địa Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ có lợi thế giá bán nhằm cạnh tranh thị trường. Khi nguồn cung tăng mạnh, khả năng cao giá RAM và SSD sẽ dần hạ nhiệt trong vài năm tới thay vì liên tục tăng nóng như thời gian gần đây.
Điều đó cũng đồng nghĩa các hãng lớn như Samsung hay SK hynix sẽ khó còn khả năng “một mình quyết định” giá RAM và SSD như trước.
Hệ quả là giá RAM và chip nhớ flash tăng phi mã, có thời điểm giá giao ngay tăng gấp 5 đến 10 lần, khiến nhiều hãng điện tử, nhà sản xuất PC và doanh nghiệp phần cứng rơi vào tình trạng khó khăn vì chi phí linh kiện tăng quá nhanh.
Đợt tăng giá này mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các ông lớn như Samsung, SK hynix hay Micron. Hiện các công ty này đang kiểm soát hơn 90% thị trường DRAM toàn cầu. Nếu tính thêm các hãng NAND Flash như Kioxia hay SanDisk thì chỉ khoảng vài doanh nghiệp đã nắm gần như toàn bộ chuỗi cung ứng bộ nhớ thế giới.
Điều đáng chú ý là dù giá chip tăng mạnh và thị trường thiếu hàng nghiêm trọng, nhiều hãng lớn vẫn không muốn mở rộng công suất quá nhanh. Lý do được đưa ra là thời gian xây dựng nhà máy bán dẫn quá dài và nguy cơ dư thừa sản lượng trong tương lai.
Tuy nhiên, cục diện hiện tại đang dần thay đổi khi Trung Quốc đã có thêm hai cái tên đáng chú ý trong lĩnh vực bộ nhớ là CXMT (ChangXin Memory Technologies) và YMTC (Yangtze Memory Technologies).
Hai công ty này hiện đã có thể tự sản xuất DRAM và NAND Flash bằng công nghệ riêng. Trước đây, rào cản lớn nhất của họ nằm ở công suất còn thấp và hoạt động chưa có lãi nên khó đầu tư mở rộng quy mô lớn.
Nhưng làn sóng tăng giá chip nhớ vừa qua lại vô tình tạo ra cơ hội vàng cho các hãng Trung Quốc. Nhu cầu thị trường tăng mạnh giúp họ không còn quá áp lực cạnh tranh, trong khi giá bán cao cũng giúp tình hình tài chính cải thiện đáng kể.
Theo báo cáo mới từ Morgan Stanley về thị trường thiết bị bán dẫn Trung Quốc, YMTC hiện đang xây dựng thêm các fab mới và dự kiến nâng công suất lên khoảng 85.000 wafer mỗi tháng vào năm 2027, trước khi đạt mốc khoảng 100.000 wafer/tháng trong năm 2028.
Trong khi đó, CXMT còn mở rộng nhanh hơn. Công suất của hãng được dự báo sẽ tăng lên khoảng:
- 80.000 wafer/tháng vào năm 2026
- 90.000 wafer/tháng vào năm 2027
- 100.000 wafer/tháng vào năm 2028
Đây là con số rất lớn trong ngành bán dẫn. Một nhà máy đạt mức 100.000 wafer mỗi tháng đã được xem là quy mô cực kỳ đáng kể, nhưng tham vọng của các hãng Trung Quốc còn lớn hơn nhiều khi họ muốn tiếp tục xây thêm 2 đến 3 fab mới trong vài năm tới.
Nếu kế hoạch này diễn ra đúng tiến độ, thị trường RAM và SSD toàn cầu có thể thay đổi đáng kể trong giai đoạn 2027 - 2028.
Hiện tại, tỷ trọng công suất của các hãng Trung Quốc trên thị trường bộ nhớ toàn cầu vẫn còn khá nhỏ, dao động khoảng 5 - 15% tùy thống kê. Nhưng nhiều dự đoán cho rằng con số này có thể tăng lên khoảng 20 - 25% vào năm 2028.
Dù chưa đủ để vượt qua Samsung hay SK hynix, mức thị phần này đã đủ giúp các hãng Trung Quốc trở thành thế lực lớn thứ ba trên thị trường. Để dễ hình dung, Micron hiện cũng chỉ chiếm khoảng 20% thị phần DRAM toàn cầu nhưng vẫn có ảnh hưởng rất mạnh tới giá cả và nguồn cung.
Một điểm quan trọng khác là chip nhớ nội địa Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ có lợi thế giá bán nhằm cạnh tranh thị trường. Khi nguồn cung tăng mạnh, khả năng cao giá RAM và SSD sẽ dần hạ nhiệt trong vài năm tới thay vì liên tục tăng nóng như thời gian gần đây.
Điều đó cũng đồng nghĩa các hãng lớn như Samsung hay SK hynix sẽ khó còn khả năng “một mình quyết định” giá RAM và SSD như trước.