Sony sẽ khai tử đĩa game vật lý từ năm 2028: Vì sao hãng lại chọn con đường chỉ phát hành game kỹ thuật số?

Sony muốn khai tử đĩa game vật lý từ năm 2028: Điều gì sẽ mất đi khi chỉ còn game kỹ thuật số? (Phần 2)​

Dù việc chuyển sang phát hành game kỹ thuật số có thể là một quyết định hợp lý về mặt kinh doanh, nhưng cộng đồng game thủ lại nhìn nhận câu chuyện theo một góc độ hoàn toàn khác.


Nhiều người đặt câu hỏi: Nếu mỗi năm Sony vẫn bán được hàng chục triệu đĩa game, tại sao lại muốn khai tử hoàn toàn hình thức này?


Theo họ, game vật lý vẫn sở hữu những giá trị mà phiên bản kỹ thuật số không thể thay thế. Trong đó, có hai yếu tố quan trọng nhất: khả năng mua bán game cũ và giá trị sưu tầm.

Mua game cũ – lợi thế lớn nhất của đĩa game​

Chính khả năng lưu thông trên thị trường đồ cũ đã giúp đĩa game tồn tại suốt nhiều năm qua.


Không ít cửa hàng game và người kinh doanh nhỏ vẫn sống nhờ hoạt động mua bán, trao đổi các đĩa game PlayStation.


Nếu chưa từng chơi game bằng đĩa vật lý, nhiều người có thể sẽ không hiểu vì sao hình thức này lại hấp dẫn đến vậy.


Hãy lấy một ví dụ đơn giản.


Một tựa game mới trên PlayStation Store có giá khoảng 500 nhân dân tệ. Khi mua bản kỹ thuật số, bạn sẽ thanh toán, tải game về và đó cũng là điểm kết thúc của giao dịch. Game sẽ gắn vĩnh viễn với tài khoản PlayStation của bạn và không thể bán lại cho người khác.


Trong khi đó, nếu mua bản đĩa với mức giá tương tự, sau khi chơi xong, bạn hoàn toàn có thể bán lại với giá khoảng 450 nhân dân tệ.


Điều đó đồng nghĩa với việc bạn chỉ tốn khoảng 50 nhân dân tệ để trải nghiệm một tựa game hoàn toàn mới.


Người mua tiếp theo cũng được hưởng lợi khi chỉ cần bỏ ra 450 nhân dân tệ thay vì mua mới với giá 500. Sau khi chơi xong, họ tiếp tục bán lại cho người khác với mức giá tương đương hoặc chỉ thấp hơn một chút.


Nhờ vậy, một chiếc đĩa game có thể được chuyển qua rất nhiều chủ sở hữu khác nhau.


Nếu tính toán kỹ, chi phí thực tế để trải nghiệm một trò chơi mới đôi khi chỉ tương đương vài chục nhân dân tệ, thấp hơn rất nhiều so với việc mua bản kỹ thuật số.

Một thị trường game cũ đã hình thành suốt nhiều năm​

Chính nhờ khả năng mua đi bán lại này mà thị trường game cũ luôn rất sôi động.


Nhiều cửa hàng chuyên kinh doanh game console hoạt động chủ yếu dựa vào việc:

• Thu mua đĩa game đã qua sử dụng.
• Kiểm tra chất lượng.
• Bán lại cho khách hàng khác.

Mô hình này mang lại lợi ích cho cả ba bên:

• Người bán thu hồi được một phần chi phí.
• Người mua tiết kiệm được đáng kể số tiền bỏ ra.
• Cửa hàng có thêm nguồn doanh thu.

Nếu Sony chỉ phát hành game dưới dạng kỹ thuật số từ năm 2028, toàn bộ mô hình này gần như sẽ biến mất đối với các tựa game mới.


Người chơi sẽ không còn cơ hội bán lại game sau khi hoàn thành, đồng thời cũng không thể tìm mua game cũ với mức giá dễ chịu như trước.

Không phải lúc nào game kỹ thuật số cũng rẻ hơn​

Nhiều người vẫn cho rằng game kỹ thuật số sẽ có giá thấp hơn vì không phải tốn chi phí sản xuất đĩa.


Tuy nhiên, thực tế lại không phải lúc nào cũng như vậy.


Bài viết lấy ví dụ về Assassin’s Creed: Black Flag Remake của Ubisoft.

• Trên PlayStation Store, trò chơi được bán với giá 468 đô la Hồng Kông, tương đương khoảng 405 Nhân dân tệ.
• Trong khi đó, bản đĩa vật lý trên các sàn thương mại điện tử chỉ có giá khoảng 380 Nhân dân tệ.

Chênh lệch ban đầu đã có lợi cho bản đĩa.


Nếu sau khi chơi xong còn bán lại được, số tiền thực tế người chơi phải bỏ ra sẽ còn thấp hơn rất nhiều.


Đó là lý do nhiều game thủ cho rằng, xét về chi phí lâu dài, game vật lý vẫn là lựa chọn kinh tế hơn.

Khi mọi thứ đều là Digital, quyền lựa chọn cũng biến mất​

Nếu kế hoạch của Sony trở thành hiện thực, từ năm 2028 trở đi, toàn bộ quy trình quen thuộc của nhiều game thủ sẽ không còn nữa:

• Không còn ra cửa hàng mua đĩa game.
• Không còn trao đổi game với bạn bè.
• Không còn mua game cũ để tiết kiệm chi phí.
• Không còn bán lại game sau khi hoàn thành.

Mỗi trò chơi sẽ chỉ tồn tại dưới dạng một giấy phép kỹ thuật số gắn với tài khoản PlayStation.


Điều đó khiến nhiều người cảm thấy họ không còn thực sự “sở hữu” trò chơi như trước, mà chỉ đang mua quyền truy cập do nền tảng cấp phép.


Ở phần cuối, chúng ta sẽ cùng nhìn lại giá trị sưu tầm của đĩa game vật lý, những “cú quay xe” đáng chú ý của chính Sony trong quá khứ và lý do vì sao nhiều người tin rằng game vật lý sẽ chưa thể biến mất hoàn toàn.

Sony muốn khai tử đĩa game vật lý từ năm 2028: Điều gì sẽ xảy ra với game thủ? (Phần 3)​

Đĩa game không chỉ để chơi, mà còn là một món đồ sưu tầm​

Bên cạnh khả năng mua bán lại, đĩa game vật lý còn có một giá trị khác mà phiên bản kỹ thuật số không bao giờ thay thế được: giá trị sưu tầm.


Điều này khá dễ hiểu.


Đối với nhiều người, sau khi hoàn thành một tựa game yêu thích, họ sẽ không bán lại mà giữ nó như một phần trong bộ sưu tập cá nhân.


Những hộp game được xếp ngay ngắn trên kệ sách hay trong tủ trưng bày không chỉ đẹp mắt mà còn gợi nhớ về những trải nghiệm đã từng gắn bó cùng người chơi trong nhiều năm.


Đó là cảm giác mà một biểu tượng trong thư viện game kỹ thuật số khó có thể mang lại.

Nhiều tựa game còn có những chi tiết dành riêng cho bản đĩa​

Không ít nhà phát hành còn đầu tư rất nhiều cho phiên bản vật lý.


Một số tựa game thiết kế bìa hộp hai mặt, chỉ cần lật ngược tờ bìa là người chơi sẽ có ngay một phiên bản artwork khác mang phong cách giới hạn.


Đây là những chi tiết nhỏ nhưng lại khiến nhiều người thích sưu tầm cảm thấy vô cùng thú vị.


Ngoài ra, nhiều trò chơi còn phát hành phiên bản SteelBook với hộp kim loại được thiết kế công phu hơn rất nhiều so với hộp nhựa thông thường.


Một ví dụ quen thuộc là Black Myth: Wukong, tựa game từng phát hành phiên bản SteelBook được cộng đồng săn đón ngay từ khi mở bán.


Đối với những người yêu thích sưu tầm, giá trị của một hộp game không chỉ nằm ở chiếc đĩa bên trong, mà còn ở thiết kế, chất liệu và ý nghĩa gắn liền với từng trò chơi.


Đó là thứ có thể cầm trên tay, trưng bày và lưu giữ nhiều năm sau, chứ không đơn thuần chỉ là một tệp dữ liệu trong tài khoản.

Doanh nghiệp và người chơi đang nhìn vấn đề theo hai hướng khác nhau​

Nếu nhìn từ phía Sony, việc chuyển sang phát hành hoàn toàn bằng hình thức kỹ thuật số mang lại rất nhiều lợi ích:

• Giảm đáng kể chi phí sản xuất và phân phối.
• Gia tăng lợi nhuận.
• Đơn giản hóa quy trình phát hành.
• Dễ dàng quản lý hệ sinh thái PlayStation.

Trong khi đó, người chơi lại quan tâm đến những điều khác.


Nếu đĩa game biến mất, họ sẽ mất đi:

• Thị trường game cũ.
• Khả năng bán lại game sau khi chơi xong.
• Giá trị sưu tầm.
• Cảm giác thực sự sở hữu một sản phẩm.

Thay vào đó, mọi trò chơi sẽ chỉ còn là một giấy phép sử dụng được lưu trong tài khoản PlayStation.


Vì vậy, rất khó để khẳng định bên nào đúng hay sai. Đây đơn giản là sự khác biệt giữa lợi ích kinh doanh của doanh nghiệp và nhu cầu thực tế của người dùng.

Chính Sony từng quảng bá mạnh cho lợi thế của đĩa game​

Điều thú vị là Sony từng nhiều lần coi đĩa game vật lý là một lợi thế cạnh tranh của PlayStation.


Năm 2013, khi Xbox One của Microsoft áp dụng cơ chế kiểm tra kết nối Internet và các quy định khiến việc chia sẻ hay bán lại game trở nên khó khăn hơn, Sony đã tung ra một đoạn quảng cáo chỉ dài vài giây.


Nội dung rất đơn giản:


Một người cầm hộp game PS4 và… đưa nó cho người bạn đứng cạnh.


Đoạn quảng cáo ngắn ngủi này nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ vì ngầm chế giễu chính sách của Microsoft. Thông điệp rất rõ ràng: chia sẻ game trên PlayStation đơn giản như việc đưa chiếc hộp cho người khác.


Quảng cáo ấy được xem là một trong những màn “phản đòn” thành công nhất trong lịch sử ngành game.


Điều trớ trêu là hơn mười năm sau, Sony lại chuẩn bị đi theo con đường mà trước đây hãng từng dùng để châm biếm đối thủ.

Sony cũng từng bán thêm ổ đĩa cho máy Digital Edition​

Một “cú quay xe” khác diễn ra vào năm 2023.


Khi ra mắt PS5 Slim Digital Edition và PS5 Pro, Sony còn thiết kế riêng ổ đĩa Blu-ray rời để người dùng có thể mua thêm nếu sau này muốn sử dụng game đĩa.


Điều đó cho thấy chính Sony cũng từng thừa nhận rằng vẫn còn rất nhiều người muốn chơi game bằng đĩa vật lý.


Thế nhưng chỉ vài năm sau, nếu kế hoạch mới được triển khai đúng như dự kiến, những tựa game PlayStation mới sẽ không còn được phát hành dưới dạng đĩa nữa.


Điều này cũng khiến nhiều người đặt câu hỏi: liệu khi PS6 xuất hiện, Sony có còn tiếp tục bán phụ kiện ổ đĩa như hiện nay hay không, hay mọi thứ sẽ hoàn toàn chuyển sang kỹ thuật số?

Đĩa game có thể chưa biến mất sớm như nhiều người nghĩ​

Dù kế hoạch năm 2028 đang thu hút rất nhiều sự chú ý, nhưng từ nay đến thời điểm đó vẫn còn khá nhiều thời gian.


Sony hoàn toàn có thể thay đổi chiến lược nếu thị trường diễn biến khác với kỳ vọng, hoặc đưa ra một giải pháp dung hòa giữa game vật lý và game kỹ thuật số.


Ngay cả khi đĩa game mới dần biến mất, điều đó cũng không đồng nghĩa game vật lý sẽ lập tức trở thành quá khứ.


Chúng ta vẫn có thể dễ dàng mua máy ảnh phim, đĩa CD hay đĩa than dù những định dạng này đã không còn là xu hướng chủ đạo.


Đĩa game PlayStation nhiều khả năng cũng sẽ có một hành trình tương tự, tiếp tục tồn tại trong cộng đồng sưu tầm và thị trường đồ cũ thêm nhiều năm nữa.

Lời kết​

Nếu Sony thực sự chấm dứt việc phát hành game dưới dạng đĩa, đây sẽ không chỉ là một thay đổi về hình thức phân phối, mà còn là bước ngoặt lớn của toàn bộ ngành công nghiệp game console.

Người chơi sẽ có được sự tiện lợi của kỷ nguyên kỹ thuật số, nhưng đồng thời cũng phải đánh đổi quyền mua bán game cũ, giá trị sưu tầm và cảm giác sở hữu một sản phẩm hữu hình.

Khép lại bài viết, tác giả nhắc đến một thuật ngữ rất quen thuộc trong ngành game: “Gone Gold”.

Đây là cụm từ các nhà phát hành thường sử dụng để thông báo rằng một trò chơi đã hoàn tất phát triển và sẵn sàng bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt.

Ở nhiều quốc gia, giai đoạn này thường được gọi bằng một cái tên rất gần gũi: “đưa vào nhà máy để ép đĩa”.

Nếu PlayStation thực sự chuyển hoàn toàn sang phát hành kỹ thuật số trong tương lai, có lẽ cụm từ quen thuộc ấy cũng sẽ dần trở thành một phần của lịch sử ngành game.