NASA công bố ảnh toàn cảnh mới từ sao Hỏa: “Curiosity” hé lộ địa hình gồ ghề của núi Sharp sau hơn 13 năm thám hiểm

NASA mới đây đã công bố một bức ảnh toàn cảnh ấn tượng do xe tự hành Curiosity gửi về từ sao Hỏa, mang đến cái nhìn trực quan và sống động về những địa hình hiểm trở mà cỗ máy này đã âm thầm khám phá suốt hơn một thập kỷ qua. Bức ảnh được chụp từ sườn cao của núi Sharp, nằm trong lòng miệng hố Gale – khu vực trọng điểm của sứ mệnh Curiosity kể từ khi nó hạ cánh xuống Hành tinh Đỏ vào năm 2012.
Bức ảnh toàn cảnh này thực chất là một ảnh ghép, được Curiosity chụp bằng camera định hướng vào tháng 11/2025. Quá trình ghi hình kéo dài trong hai ngày sao Hỏa liên tiếp, tương ứng với sol thứ 4722 và 4723 của nhiệm vụ. Các khung hình được chụp vào buổi chiều và sáng sớm hôm sau, sau đó ghép lại thành một bức toàn cảnh duy nhất.

Đáng chú ý, NASA đã xử lý ảnh bằng cách phủ các tông màu xanh lạnh và vàng ấm, nhằm tái hiện sự thay đổi ánh sáng trong một ngày sao Hỏa. Theo các nhà khoa học, việc tô màu cho ảnh ghép không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn giúp làm nổi bật những chi tiết địa hình và cấu trúc địa chất khó nhận ra trong ảnh đen trắng thông thường.

Dấu vết nguồn nước cổ đại lộ diện trên sườn núi Sharp​

Trong bức ảnh mới, Curiosity đang đứng trên một sống núi, nhìn xuống khu vực được các nhà khoa học gọi là “cấu trúc dạng ô lưới”. Hàng tỷ năm trước, nước ngầm từng chảy qua các khe nứt trong đá tại đây, để lại một mạng lưới các gờ đá giàu khoáng chất đan xen phức tạp.

Theo NASA, qua thời gian dài chịu tác động của gió và xói mòn, các lớp đá mềm hơn đã bị bào mòn, trong khi các mạch khoáng cứng hơn dần lộ ra trên bề mặt. Chính những đặc điểm này khiến khu vực trở thành mục tiêu nghiên cứu quan trọng, bởi chúng lưu giữ bằng chứng trực tiếp về hoạt động của nước trong quá khứ, cũng như những thay đổi môi trường dài hạn trên sao Hỏa.

Ở tiền cảnh của ảnh toàn cảnh, các vết bánh xe của Curiosity hiện lên rõ nét, ghi lại hành trình chậm rãi nhưng bền bỉ của xe khi tiếp tục leo lên núi Sharp. Ngọn núi này cao khoảng 5 km, là một trong những cấu trúc địa chất nổi bật nhất trong miệng hố Gale và luôn giữ vai trò trung tâm trong các nghiên cứu khoa học của sứ mệnh.

Tiếp tục khoan mẫu, mở rộng nghiên cứu địa chất​

Curiosity hiện vẫn đang tiến hành các khảo sát thực địa tại khu vực này. Với cánh tay robot cùng thiết bị khoan gắn ở đầu, xe tự hành gần đây đã thu thập một mẫu đá tại vị trí có tên “Nevado Sahama”, nằm trên đỉnh một sống núi.

Bức ảnh toàn cảnh hướng về phía bắc, trải dài qua toàn bộ khu vực cấu trúc dạng ô lưới, men theo sườn núi Sharp và nhìn thẳng xuống đáy miệng hố Gale. Ở khoảng cách gần 40 km, đường viền miệng hố hiện lên rõ ràng trên đường chân trời. Trong khi đó, phía sau Curiosity là một vùng trũng nông có tên “Moon Valley”, nơi những vết bánh xe cũ vẫn còn in đậm – dấu tích của lần khoan lấy mẫu trước đó.

Các lớp đá trầm tích và cấu trúc khoáng chất tại đây được xem là “nhật ký địa chất” ghi lại quá trình sao Hỏa chuyển mình từ một hành tinh ẩm ướt, có khả năng tồn tại sự sống, sang trạng thái lạnh lẽo và khô hạn như hiện nay. Thông qua việc phân tích thành phần hóa học, kết cấu đá và các mạch khoáng, Curiosity đang từng bước tái dựng lại lịch sử dòng chảy của nước trong miệng hố Gale, đồng thời tìm kiếm dấu hiệu cho thấy môi trường cổ đại này từng có thể nuôi dưỡng vi sinh vật hay không.

Nâng cấp công nghệ, kéo dài giá trị sứ mệnh​

Trong những tháng gần đây, đội ngũ NASA đã triển khai thêm các công nghệ xử lý đa nhiệm và vận hành tự động, cho phép Curiosity vừa tiến hành nghiên cứu khoa học, vừa duy trì liên lạc với các tàu quỹ đạo quanh sao Hỏa. Những cải tiến này giúp nâng cao hiệu suất làm việc của xe, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hệ thống năng lượng hạt nhân của Curiosity đã hoạt động hơn một thập kỷ.

Sau hơn 13 năm kể từ ngày hạ cánh, Curiosity vẫn đều đặn gửi về Trái Đất những hình ảnh ngoạn mục cùng dữ liệu khoa học quý giá. Điều đó cho thấy sao Hỏa vẫn còn ẩn chứa vô số bí ẩn, và hành trình khám phá Hành tinh Đỏ của nhân loại vẫn đang tiếp diễn – chậm rãi, bền bỉ, nhưng đầy hứa hẹn.