Anh em thế hệ 2000 có lẽ cũng không còn nhận ra: Đĩa mềm đã 55 tuổi, bản 8 inch đầu tiên chỉ lưu được 80 KB

Vào ngày này cách đây 55 năm, hai kỹ sư của IBM đã được cấp hai bằng sáng chế tại Mỹ liên quan đến công nghệ đĩa mềm và ổ đĩa mềm, mang số hiệu 3668658A, còn được gọi là “Vỏ bảo vệ đĩa ghi từ” (Magnetic Record Disk Cover).

Tuy nhiên, thực tế từ năm 1971, IBM đã bắt đầu sản xuất hàng loạt đĩa mềm cùng ổ đĩa tương ứng, tạo nên một giải pháp lưu trữ hoàn chỉnh. Vì vậy có thể xem năm 1971 là thời điểm khai sinh chính thức của đĩa mềm, đồng nghĩa với việc công nghệ này đã bước sang tuổi 55.

Khởi đầu của đĩa mềm​

Nếu nhìn xa hơn nữa, vào năm 1967, IBM đã khởi động dự án Project Minnow nhằm nghiên cứu một thiết bị lưu trữ có thể mang theo dễ dàng.

Mục tiêu của IBM là tạo ra một loại đĩa mềm bằng polyester được phủ vật liệu từ tính, có thể đưa vào ổ đĩa thông qua khe cắm và được quay bằng trục động cơ. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ thay thế băng từ và thẻ đục lỗ, trở thành phương tiện lưu trữ di động mới.

Khi đó, IBM đặt ra những mục tiêu khá tham vọng:

• Giá thành thiết bị dưới 200 USD.
• Mỗi đĩa lưu trữ có giá không quá 5 USD.

Đĩa mềm 8 inch: Khổng lồ nhưng chỉ lưu được 80 KB​

Những chiếc đĩa mềm đầu tiên có kích thước lên tới 8 inch, lớn hơn rất nhiều so với những gì người dùng máy tính quen thuộc sau này.

Điều đáng kinh ngạc là dung lượng của chúng chỉ đạt 80 KB. Dù vậy, con số này vẫn tương đương khoảng 3.000 thẻ đục lỗ, đại diện cho một bước nhảy vọt lớn của công nghệ lưu trữ thời bấy giờ.

Từ 5,25 inch đến 3,5 inch​

Năm 1977, đĩa mềm 5,25 inch ra đời và được sử dụng trên chiếc máy tính Apple II.

Nhờ công nghệ Group Coded Recording (GCR) do Steve Wozniak phát triển, dung lượng của đĩa đã tăng lên 140 KB.

Một năm sau, công ty Tandon giới thiệu đĩa mềm hai mặt cùng ổ đĩa tương ứng, nâng dung lượng lên 360 KB.

Đến năm 1984, IBM tiếp tục giới thiệu phiên bản mật độ cao của đĩa mềm 5,25 inch với dung lượng 1,2 MB.

Cũng trong năm đó, Apple ra mắt chiếc Macintosh đầu tiên, hỗ trợ đĩa mềm 3,5 inch do Sony sản xuất với dung lượng 400 KB.

Sau đó, IBM tiếp tục cải tiến chuẩn này và nâng dung lượng lên 1,44 MB. Đây chính là loại đĩa mềm 3,5 inch quen thuộc từng phổ biến trên toàn thế giới trong suốt thập niên 1990.

Thời kỳ hoàng kim​

Theo số liệu từ IBM, vào giai đoạn đỉnh cao trong thập niên 1990, thế giới tiêu thụ hơn 5 tỷ chiếc đĩa mềm mỗi năm.

Đối với nhiều người dùng máy tính thời đó, đĩa mềm là công cụ không thể thiếu để:

• Sao chép dữ liệu.
• Cài đặt phần mềm.
• Chơi game.
• Trao đổi tài liệu giữa các máy tính.

Sự biến mất của một huyền thoại​

Năm 1998, Apple gây tranh cãi khi loại bỏ hoàn toàn ổ đĩa mềm khỏi mẫu iMac mới.

Quyết định này được xem là dấu mốc khởi đầu cho sự suy tàn của đĩa mềm. Sau đó, đĩa CD, DVD và đặc biệt là USB đã nhanh chóng thay thế phương tiện lưu trữ từng một thời thống trị ngành công nghệ.

Ngày nay, muốn nhìn thấy đĩa mềm, người ta thường chỉ còn ba cách:

1. Xem biểu tượng “Lưu” (Save) trong phần mềm.
2. Ghé thăm các bảo tàng công nghệ.
3. Bắt gặp chúng trong một số hệ thống cũ vẫn còn hoạt động tại Nhật Bản.

Vì sao Windows bắt đầu từ ổ C:?​

Nhân câu hỏi thú vị ở cuối bài, lý do ổ đĩa trên PC thường bắt đầu từ C: là vì:

• Trong thời kỳ đầu của hệ điều hành DOS, ký tự A: và B: được dành riêng cho hai ổ đĩa mềm.
• Ổ đĩa mềm thứ nhất là A:.
• Ổ đĩa mềm thứ hai là B:.

Khi ổ cứng xuất hiện, hệ điều hành tiếp tục gán ký tự kế tiếp là C: cho phân vùng đầu tiên của ổ cứng.

Đến nay dù đĩa mềm đã biến mất khỏi phần lớn máy tính hiện đại, Windows vẫn giữ quy ước này để đảm bảo tính tương thích ngược. Vì vậy, sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi đĩa mềm ra đời, dấu vết của nó vẫn còn tồn tại trên hầu hết máy tính thông qua cái tên quen thuộc “ổ C:”.